Gibcus

De familie Gibcus kwam aan het einde van de achttiende eeuw naar de Groninger Veenkoloniën. De eerste stamvader die tot nu toe achterhaald kon worden, was Theodoris Gypkes, die op 8 oktober 1758 in Kleef trouwde met Catharina Derks Leygraven. Hij kreeg meerdere kinderen, waaronder Hendrikus, gedoopt op 26 mei 1763 te Kleef, in het koninkrijk Pruissen. De doop is terug te vinden in het rooms-katholieke doopregister van Kleef. Op 31-jarige leeftijd, in 1794, duikt Hendrikus op in Sappemeer, waar hij in ondertrouw gaat met Anna Janszen van Teflik in Kleefsland. In die plaats, ook wel bekend als Zyfflich, is Anna geboren als dochter van Leendert Jansen en Helena Reintjes. Daar trouwen ze ook. In de notariele archieven is terug te vinden, dat Hendrikus al kort na zijn huwelijk eigenaar werd van een behuizing met erf en een kamp weiland, gelegen in Kleinemeer. Hij staat te boek als hovenier, maar bij de geboorte van een van zijn kinderen wordt hem ook het vak van kastelein toebedacht. Als de stamvader van de familie Gibcus in 1848 overlijdt, laat hij vier dochters en een zoon achter, die inmiddels zelf ook al de nodige kinderen hebben.

De schrijfwijze van de naam Gibcus is aan veel variaties onderhevig geweest. Tot aan de jaren veertig van de vorige eeuw zijn verschillende schrijfwijzen terug te vinden, ook in tal van officiele acten. Theodoris Gibcus uit Kleef bijvoorbeeld wordt bij het noteren van de geboorte van zijn zoon Hendricus aangeduid als Doris Gibcus, maar staat in 1758 als Theodorus Gipkes, in 1759 als Theod. Gibkes en in 1763 als Theodorus Gijpkes te boek. Maar ook zoon Hendricus is onder meerdere namen terug te vinden, zoals Gipkes, Gipkus en Giepkus. De schrijfwijze Gijpkes wordt consequent gebruikt bij de registratie van de geboorte van zijn dochters, bij de geboorte van zoon Joannes Hindriks duikt de huidige spelling Gibcus op. Overigens zijn in de doop-, trouw-, en begraafboeken in Kleef verscheidene mogelijke verwanten terug te vinden. Met nadruk wordt gesteld mogelijk, want het gezien het grote aantal schrijfwijzen van de naam is niet op de eerste blik vast te stellen, om welke familierelatie het gaat. Met name de naam Gipkes en Gipkens duikt zeer regelmatig op, in combinatie met de namen Henrick, Hendrina, Joas, Joa en Joes. Mogelijk is er sprake van enige verwantschap, mede gezien het toekennen van de namen Hendrikus en Joannes in de Groninger tak. Nader onderzoek zal in dezen meer duidelijkheid moeten verschaffen.

Start | Gibcus | Martin | Bedankt!